ઉષ્મા વહન (Thermal conduction),ઉષ્મા નયન (Thermal convection) અને ઉષ્મા વિકિરણ (Thermal radiation) વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્મા ઉર્જાનું સ્થાનાંતરણ ત્રણ અલગ-અલગ પદ્ધતિઓ દ્વારા થઈ શકે છે:
$1$. ઉષ્મા વહન (Thermal Conduction): ઘન પદાર્થોમાં થતું ઉષ્માનું સ્થાનાંતરણ,જેમાં કણો તેમના સરેરાશ સ્થાનની આસપાસ દોલન કરે છે અને કોઈ ચોખ્ખું સ્થાનાંતર થતું નથી. આ માટે ગુરુત્વાકર્ષણની જરૂર હોતી નથી અને તેમાં પ્રવાહો રચાતા નથી.
$2$. ઉષ્મા નયન (Thermal Convection): તરલ પદાર્થો (પ્રવાહી અને વાયુ) માં થતું ઉષ્માનું સ્થાનાંતરણ,જેમાં કણો ભૌતિક રીતે એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ગતિ કરે છે અને ઉષ્મા ઉર્જાનું વહન કરે છે. આ પ્રક્રિયા માટે ગુરુત્વાકર્ષણ જરૂરી છે અને તેનાથી ઉષ્મા નયનના પ્રવાહો રચાય છે.
$3$. ઉષ્મા વિકિરણ (Thermal Radiation): વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો (ખાસ કરીને ઇન્ફ્રારેડ વિકિરણ) ના સ્વરૂપમાં ઉષ્માનું સ્થાનાંતરણ. આ પ્રક્રિયા માટે કોઈ માધ્યમની જરૂર હોતી નથી અને તે શૂન્યાવકાશમાં પણ થઈ શકે છે.

Explore More

Similar Questions

$2\; m, 4\; m$ અને $6\; m$ ત્રિજ્યા ધરાવતી ત્રણ તકતીઓ $A, B$ અને $C$ ની બહારની સપાટી પર કાર્બન બ્લેકનું પડ ચડાવેલું છે. મહત્તમ તીવ્રતાને અનુરૂપ તરંગલંબાઈ અનુક્રમે $300\; nm, 400\; nm$ અને $500\; nm$ છે. તેમના દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર અનુક્રમે $Q_A, Q_B$ અને $Q_C$ છે. નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

એક ગરમ કૃષ્ણ પદાર્થ $16 \ J \ m^{-2} \ s^{-1}$ ના દરે ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે અને તેનું સૌથી તીવ્ર વિકિરણ $20,000 \ \mathring{A}$ ને અનુરૂપ છે. જ્યારે આ પદાર્થનું તાપમાન વધારવામાં આવે છે અને તેનું સૌથી તીવ્ર વિકિરણ $10,000 \ \mathring{A}$ ને અનુરૂપ બને છે,ત્યારે ઉત્સર્જિત ઉર્જા $J \ m^{-2} \ s^{-1}$ માં કેટલી હશે?

એક સ્વચ્છ સૂર્યપ્રકાશિત દિવસે,$T$ તાપમાન ધરાવતી એક વસ્તુને ઊંચા પર્વતની ટોચ પર મૂકવામાં આવે છે. સમાન તાપમાન ધરાવતી બીજી સમાન વસ્તુને પર્વતના તળિયે મૂકવામાં આવે છે. જો બંને વસ્તુઓને બે કલાક માટે સમાન રીતે સૂર્યના કિરણોમાં રાખવામાં આવે,તો પર્વતની ટોચ પરની વસ્તુનું તાપમાન કેટલું હશે?

જો આકૃતિ $1$ માં ઉષ્માનું વહન $12 \, sec$ માં થાય,તો આકૃતિ $2$ માં તેટલી જ ઉષ્માનું વહન થતાં કેટલો સમય (સેકન્ડમાં) લાગશે?

$\sigma b^4$ ના પરિમાણો શું છે, જ્યાં $\sigma$ એ સ્ટેફનનો અચળાંક છે અને $b$ એ વિયનનો અચળાંક છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo